و شرك پيامبر قائل شده‌اند ! ابن حجر در مورد حديث غرانيق مىنويسد : كثرة الطرق تدلّ على أن للقصّة أصلًا ؛ « 1 » سندهاى فراوان آن دلالت دارد بر اين كه اين داستان حقيقت دارد . ابن ابى الحديد ، مستند كراميه و حشويه در خطاى پيامبر در تبليغ را همين حديث دانسته و مىنويسد : وقد أخطأ رسول اللَّه في التبليغ حيث قال : « تلك الغرانيق العلى وإنّ شفاعتهن لترتجى » ؛ « 2 » به تحقيق رسول خدا در تبليغ خطا كرد آن گاه كه گفت : « آن‌ها غرنوق‌ها بلند مرتبه هستند و همانا از آن‌ها اميد شفاعت مىرود » . عبدالقاهر بغدادى در الفرق بين الفرق نيز همين موضوع را مطرح مىكند و مورد تأكيد قرار مىدهد . « 3 » چنان كه پيش‌تر اشاره شد ، اين حديث مبناى اعتقادى متكلمانى چون باقلانى ، فخر رازى ، ابوحامد غزالى و برخى از فرقه‌هاى اهل تسنّن قرار گرفته است ؛ اما با وجود اين كه عالمان بزرگ سنّى و برخى از فرقه‌هاى آنان حتى خطا در تبليغ و بلكه شرك و كفر را بر پيامبر جايز دانسته‌اند ، ابن حزم اعتقاد به جواز گناه پيامبران را به يهود و نصارا نسبت مىدهد ! « 4 » هم‌چنين در سطور گذشته اشاره شد كه اين احاديث به همراه احاديثى كه

--> ( 1 ) . فتح الباري : 8 / 333 . همچنين ر . ك : تحفة الأحوذي : 3 / 136 ؛ الفتح السماوي : 2 / 843 ؛ لباب النقول في أسباب النزول : 150 ، به نقل از ابن حجر عسقلانى . ( 2 ) . شرح نهج البلاغة ( ابن ابى الحديد ) : 7 / 19 . ( 3 ) . الفرق بين الفرق : 210 - 211 . ( 4 ) . الفصل في الملل والنحل : 4 / 2 .